نشخوار فکری و بیش فکری

نشخوار فکری (Rumination) یعنی به طور مکرر و افراطی به اشتباهات، شکست ها و ناراحتی ها و تجربیات منفی در گذشته فکر کنیم.

بیش فکری (Overthinking) یعنی به طور مداوم و بیش از حد به برنامه ها، تصمیمات و اتفاقات احتمالی در آینده فکر کنیم.

نشخوار فکری و بیش‌فکری هر دو به نوعی افکار منفی و بی‌پایان اشاره دارند، اما تفاوت‌هایی دارند که بر نوع و شدت تأثیر آنها بر سلامت روان تأثیر می‌گذارد.
در ادامه به تفاوت این دو اشاره میشود که برگرفته از کارگاه کنترل افکار و احساسات مهدی صارمی نژاد روانشناس بالینی میباشد :

نشخوار فکری به تکرار افکار منفی و ناراحت‌کننده درباره‌ی یک موقعیت یا رویداد گذشته گفته می‌شود. این افکار بیشتر بر گذشته متمرکز هستند و فرد اغلب درگیر تحلیل و بررسی رویدادهایی می‌شود که در گذشته رخ داده‌اند تا دلیل اتفاقاتی که تجربه کرده است را درک کند. فردی که نشخوار فکری می‌کند ممکن است بارها و بارها به اشتباهات یا موقعیت‌های ناراحت‌کننده فکر کند، و این رفتار معمولاً باعث افزایش احساس افسردگی و اضطراب می‌شود. نشخوار فکری به خصوص با افسردگی و اضطراب مرتبط است و باعث نمی‌شود که فرد راه‌حل‌های عملی برای حل مشکلات پیدا کند، بلکه تنها به افزایش احساس ناراحتی و افسردگی کمک می‌کند.

نشخوار فکری اغلب با افسردگی، ناراحتی و احساس گناه، سرخوردگی و شرم همراه است و مانند یک گرداب فرد را در افکار گذشته گرفتار میکند و مانع دیدن آینده میشود.

اما بیش‌فکری معمولاً شامل تفکر بی‌پایان درباره‌ی مسائل حال یا آینده است و بیشتر به این خاطر است که فرد از خطرات احتمالی جلوگیری کند. این فرایند می‌تواند بر هر موضوعی متمرکز باشد، از تصمیم‌گیری‌های کوچک روزمره تا نگرانی‌های بزرگتر درباره‌ی آینده. فردی که بیش‌فکری می‌کند، ممکن است بارها و بارها تمام جنبه‌های یک مسئله را بررسی کند، که می‌تواند به تردید و پارالیز ذهنی منجر شود و حتی مانع از تصمیم‌گیری شود. در این حالت، فرد از نگرانی‌ها و افکار بیش از حد در مورد آینده و احتمالات رنج می‌برد، اما به طور معمول به تحلیل گذشته نمی‌پردازد.

بیش فکری معمولا با احساس نگرانی، اضطراب، تردید و مشکل در تصمیم‌گیری، دلهره و ترس همراه است و مانع تصمیم گیری و حرکت رو به جلو فرد میشود.

نشخوار فکری بیشتر بر بازنگری و تحلیل تجربیات ناخوشایند در گذشته متمرکز هست درصورتی که بیش فکری بیشتر به تحلیل و پیش بینی اتفاقات احتمالی در آینده مربوط میشه.